Jak dobrać kask narciarski? Klucz do bezpieczeństwa i komfortu

Dlaczego idealne dopasowanie kasku to podstawa bezpieczeństwa na stoku

Dopasowanie kasku to absolutny priorytet. Kask, który nie leży idealnie, nie spełnia swojej funkcji ochronnej. Zbyt luźny będzie się przesuwał, odsłaniając wrażliwe części głowy, a zbyt ciasny spowoduje dyskomfort i ból, co może odwracać uwagę od jazdy. W obu przypadkach ryzyko poważnego urazu w razie upadku znacząco wzrasta. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby poświęcić czas na dokładne zmierzenie głowy i przymierzenie kilku modeli.

Zmierz obwód głowy precyzyjnie w kilku krokach

Zanim wybierzesz się do sklepu, koniecznie zmierz obwód swojej głowy. To podstawa, która pozwoli Ci zawęzić wybór i uniknąć niepotrzebnego przymierzania dziesiątek modeli.

1. Czego potrzebujesz? Przygotuj miękki centymetr krawiecki. Jeśli go nie masz, możesz użyć sznurka, a następnie zmierzyć jego długość linijką.
2. Gdzie przyłożyć miarkę? Owiń centymetr wokół głowy, prowadząc go około 1-2 cm nad brwiami, tuż nad uszami i w najszerszym miejscu z tyłu głowy. Upewnij się, że miarka leży płasko i nie jest ani zbyt ciasno, ani zbyt luźno.
3. Jak odnieść wynik do rozmiaru? Zapisz wynik w centymetrach. Większość producentów podaje rozmiary kasków (np. S, M, L) wraz z odpowiadającym im zakresem obwodu głowy w centymetrach. Pamiętaj jednak, że rozmiarówki mogą się nieznacznie różnić między markami, dlatego zawsze traktuj ten pomiar jako punkt wyjścia.

Przymierz kask i sprawdź dopasowanie: 5 kluczowych testów

Sam pomiar to dopiero początek. Prawdziwa weryfikacja następuje podczas przymiarki. Oto pięć kluczowych testów, które pozwolą Ci ocenić, czy kask jest idealnie dopasowany.

1. Test "potrząsania" głową: Załóż kask na głowę, ale nie zapinaj paska pod brodą. Następnie potrząśnij energicznie głową na boki i w przód i w tył. Dobrze dopasowany kask powinien pozostać stabilny i nie przesuwać się znacząco. Jeśli kask "lata" na głowie, jest zbyt duży.

2. Regulacja pokrętłem (BOA): Większość nowoczesnych kasków wyposażona jest w system regulacji obwodu (często z pokrętłem z tyłu, np. system BOA). Po założeniu kasku i bez zapinania paska, dokręć pokrętło tak, aby kask stabilnie przylegał do całej głowy. Powinieneś czuć równomierny, delikatny ucisk, ale bez punktowego ucisku czy bólu. Jeśli po dokręceniu kask nadal się rusza, jest za duży.

3. Paski pod brodą: Po dopasowaniu obwodu, zapnij pasek pod brodą. Powinien on być na tyle ciasny, aby kask nie zsuwał się z głowy, ale jednocześnie na tyle luźny, abyś mógł swobodnie oddychać i przełykać. Przyjęta zasada to "dwa palce" między pasek a brodę powinny mieścić się maksymalnie dwa palce.

4. Kompatybilność z goglami: To niezwykle ważny punkt, często pomijany! Zawsze przymierzaj kask razem z goglami, których będziesz używać. Upewnij się, że gogle idealnie przylegają do kasku, nie pozostawiając tzw. "szczeliny wstydu" (ang. gaper gap) pustej przestrzeni między czołem a goglami. Taka szczelina nie tylko wygląda nieestetycznie, ale przede wszystkim powoduje wychłodzenie czoła i dyskomfort.

5. Pole widzenia: Upewnij się, że kask nie ogranicza Twojego pola widzenia, zwłaszcza na boki i w dół. Kask nie powinien opierać się na goglach ani naciskać na nos. Powinien swobodnie leżeć na głowie, pozwalając na pełną swobodę ruchów i dobrą widoczność.

Technologie ratujące życie: co kryje się w nowoczesnym kasku?

Współczesne kaski narciarskie to znacznie więcej niż tylko styropian i plastik. Producenci prześcigają się w innowacjach, aby zapewnić nam maksymalne bezpieczeństwo. Warto poznać kluczowe technologie.

MIPS

System MIPS (Multi-directional Impact Protection System) to jedna z najważniejszych innowacji ostatnich lat. W tradycyjnych kaskach ochrona skupia się głównie na uderzeniach liniowych. MIPS dodaje warstwę o niskim tarciu (często żółtą), która pozwala na niewielki ruch obrotowy skorupy zewnętrznej względem wewnętrznej wyściółki w momencie uderzenia pod kątem. Dlaczego to takie ważne? Większość upadków na nartach to uderzenia skośne, które generują siły rotacyjne działające na mózg. MIPS ma za zadanie redukować te siły, co może znacząco zmniejszyć ryzyko wstrząśnienia mózgu. Moim zdaniem, jeśli budżet na to pozwala, warto zainwestować w kask z tą technologią.

Konstrukcja In-Mold vs Hardshell

Sposób wykonania skorupy kasku ma wpływ na jego wagę, wentylację i odporność na uderzenia.

Konstrukcja In-Mold polega na trwałym połączeniu zewnętrznej skorupy z poliwęglanu z wewnętrzną warstwą absorbującej energię pianki EPS. Kaski In-Mold są zazwyczaj lżejsze i oferują lepszą wentylację, co czyni je popularnym wyborem dla narciarzy rekreacyjnych i tych, którzy cenią sobie komfort na długich trasach.

Konstrukcja Hardshell (ABS) charakteryzuje się twardą, wytrzymałą skorupą zewnętrzną z tworzywa ABS, która jest przyklejona do wewnętrznej warstwy pianki EPS. Kaski Hardshell są bardziej odporne na wielokrotne, drobne uderzenia i wgniecenia, co może być ważne dla osób jeżdżących agresywnie lub poza trasami. Są jednak zazwyczaj cięższe i mają nieco gorszą wentylację.

Warto też wspomnieć o konstrukcjach hybrydowych, które łączą zalety obu typów, np. stosując Hardshell na górze (dla ochrony) i In-Mold po bokach/z tyłu (dla lekkości i wentylacji). Dla większości narciarzy rekreacyjnych kask In-Mold będzie świetnym wyborem, natomiast osoby szukające maksymalnej wytrzymałości mogą rozważyć Hardshell lub hybrydę.

Wentylacja aktywna czy pasywna?

Wentylacja w kasku zapobiega przegrzewaniu się głowy i zaparowywaniu gogli. Wentylacja pasywna to stałe otwory wentylacyjne, które zapewniają ciągły przepływ powietrza. Jest prosta i niezawodna, ale nie daje możliwości regulacji. Wentylacja aktywna pozwala na zamykanie i otwieranie otworów wentylacyjnych za pomocą suwaków lub pokręteł. Dzięki temu możesz dostosować przepływ powietrza do warunków pogodowych i intensywności wysiłku. Dla mnie, możliwość regulacji wentylacji to duży plus, zwłaszcza gdy pogoda na stoku bywa zmienna.

Przeczytaj również: Opanuj trzymanie kijków narciarskich: Stabilność i bezpieczeństwo

Certyfikat EN 1077 A vs B

• Klasa A: Zapewnia wyższy poziom ochrony, zakrywając większą powierzchnię głowy, w tym uszy (tzw. "twarde ucho"). Kaski tej klasy są zazwyczaj cięższe i mniej wentylowane. Są często wybierane przez zawodników i osoby jeżdżące bardzo agresywnie.
• Klasa B: Jest lżejsza, ma lepszą wentylację i nie zakrywa uszu sztywną skorupą (tzw. "miękkie ucho"). To najpopularniejszy typ kasku do jazdy rekreacyjnej i dla większości narciarzy będzie w zupełności wystarczający.

Dla narciarza rekreacyjnego kask z certyfikatem EN 1077 klasy B to standard i dobry wybór.

Kask z szybą czy gogle: który zestaw wybrać?

Coraz więcej narciarzy zastanawia się, czy wybrać tradycyjny zestaw kask + gogle, czy może kask z wbudowaną szybą (wizjerem).

Kaski z szybą, czyli zintegrowane z wizjerem, zyskują na popularności. Ich największą zaletą jest szerokie pole widzenia, które często przewyższa to oferowane przez tradycyjne gogle. Eliminuje to również problem dopasowania gogli do kasku i powstawania "szczeliny wstydu". Są idealnym rozwiązaniem dla osób noszących okulary korekcyjne, ponieważ wizjer z łatwością mieści się nad oprawkami. Wady? Zazwyczaj są nieco cięższe, a wymiana szyby na inną (np. do zmieniających się warunków oświetleniowych) jest trudniejsza lub niemożliwa w trakcie jazdy. Mogą być też droższe.

Tradycyjny zestaw kask + oddzielne gogle oferuje większą elastyczność. Możesz wybrać gogle idealnie dopasowane do warunków pogodowych (różne kolory i technologie soczewek), a ich wymiana jest szybka i prosta. Masz też znacznie większy wybór modeli i wzorów zarówno kasków, jak i gogli, co pozwala na stworzenie spersonalizowanego zestawu. Dla osób, które lubią dostosowywać swój sprzęt do każdej sytuacji na stoku, to rozwiązanie będzie lepsze. Warto jednak pamiętać o konieczności przymierzania kasku z goglami, aby uniknąć problemów z dopasowaniem.

Unikaj tych błędów przy wyborze kasku narciarskiego

Jako ekspertka, często widzę te same błędy popełniane przez narciarzy. Unikając ich, zapewnisz sobie lepsze bezpieczeństwo i komfort.

• Kupowanie "na oko": To chyba najczęstszy błąd. Nigdy nie kupuj kasku bez wcześniejszego dokładnego zmierzenia głowy i przymiarki. Każda głowa jest inna, a kaski różnią się kształtem wewnętrznym.

• Zakup kasku "na wyrost": Dotyczy to zwłaszcza dzieci. Kask, który jest za duży, nie zapewni odpowiedniej ochrony. W przypadku upadku może się przesunąć, odsłaniając głowę, lub wręcz pogorszyć uraz. Kask musi leżeć idealnie, niezależnie od wieku użytkownika.

• Pożyczanie lub kupowanie używanego kasku: To bardzo ryzykowne! Kask, który przeszedł już poważne uderzenie, może mieć niewidoczne uszkodzenia struktury wewnętrznej (np. pęknięcia pianki EPS), które dyskwalifikują go z dalszego użytkowania. Nigdy nie wiesz, co działo się z kaskiem przed Tobą. Dla bezpieczeństwa zawsze kupuj nowy kask.

Twój kask ma datę ważności: kiedy należy go wymienić?

Wielu narciarzy nie zdaje sobie sprawy, że kask narciarski to nie jest sprzęt na całe życie. Materiały, z których jest wykonany, takie jak pianka EPS czy tworzywa sztuczne, starzeją się pod wpływem promieni UV, potu, zmian temperatur i naturalnego zużycia. Producenci zalecają wymianę kasku co 3-5 lat, nawet jeśli nie widać na nim żadnych uszkodzeń. Co więcej, kask należy wymienić natychmiast po każdym poważnym uderzeniu, nawet jeśli zewnętrzna skorupa wygląda na nienaruszoną. Wewnętrzna struktura absorbująca energię mogła zostać naruszona, a kask po takim zdarzeniu nie zapewni już pełnej ochrony.